Tesla‘nın uzun süredir beklenen “Tam Otonom Sürüş” veya diğer adıyla FSD (Full Self-Driving) Supervised yazılımının Avrupa’da ve dolayısıyla Türkiye’de şehir içi yollarda kullanılmasının önü açılıyor. Bu tarihi adımın anahtarı, Ekim 2025’te yapılacak kritik bir uluslararası toplantıda saklı.
Karar Tarihi: 23 Ekim 2025
Bu dönüm noktasının merkezinde, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) var. Komisyon, 23 Ekim 2025 tarihinde düzenleyeceği 42. oturumda, otonom sürüşle ilgili hayati bir yönetmelik olan UN R171’in 3. aşama değişikliklerini görüşecek. Söz konusu değişikliklerin onaylanması, Tesla‘nın FSD Supervised yazılımının yetki alanını otoyollardan çıkararak şehirlerin karmaşık trafiğine genişletecek.
Peki Bu Değişiklik Ne Anlama Geliyor?
Mevcut düzenlemeler, gelişmiş otonom sürüş sistemlerini büyük ölçüde otoyollarla sınırlandırıyor. Kabul edilecek yeni taslak, bu sistemlerin yeteneklerini önemli ölçüde artırıyor. Artık yapay zeka; trafik ışıklarını tanıma, kavşaklarda geçiş önceliğine uyma, güvenli dönüşler yapma, dönel kavşaklarda manevra kabiliyeti ve ani engellerden kaçınma gibi tipik şehir içi sürüş senaryolarında aktif rol alabilecek. Bu, sürücü deneyiminde devrim niteliğinde bir adım olarak görülüyor.
Türkiye Bu Süreçten Nasıl Etkilenecek?
UNECE’ye üye olan Türkiye, bu kurulun aldığı kararlardan doğrudan etkileniyor. Dolayısıyla 23 Ekim’deki oylamadan onay çıkması durumunda, Tesla FSD Supervised yazılımı için Türkiye’de de yasal zemin hızla oluşacak. Bu, sadece yazılımın şehir içi testlerine izin verilmesi değil, aynı zamanda Tesla sürücülerinin araçlarını ülkemizin şehir trafiğinde bu özellikle kullanabilmeleri anlamına gelebilir.
Önemli Uyarı: Sürücü Sorumluluğu Hala Esas!
Her ne kadar “tam otonom” olarak anılsa da, yeni düzenleme sürücünün sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor. Aksine, sürücünün her zaman kontrolü elinde tutması ve sistemi gözetlemesi şartı getiriliyor. Sistemin güvenli kullanımı için getirilen başlıca kurallar şunlar:
- 3 Saniye Kuralı: Sistem, gerçekleştireceği her manevra öncesinde sürücüyü en az 3 saniye önceden uyaracak ve müdahale etmesi için süre tanıyacak.
- Kurallara Uyum: FSD, bulunulan ülkenin trafik kanunlarına ve yol işaretlerine tam uyum içinde hareket edecek şekilde programlanmış olacak.
- Sürücü Tepkisizliği: Sürücü uyarılara rağmen müdahale etmezse, araç otomatik olarak güvenli bir şekilde durma manevrası yapacak.
- Direksiyon Kontrolü: Sürücünün elleri direksiyonda değilken sistem hiçbir manevrayı başlatamayacak.
Üretici Yükümlülükleri Artıyor
Yönetmelik değişikliği, sadece sürücülere değil, üreticilere de önemli sorumluluklar yüklüyor. Tesla gibi firmalar, sistemlerinin şehir içi senaryolarda güvenli bir şekilde çalıştığını kapsamlı testler ve belgelerle kanıtlamak zorunda olacak. Dönüşler, engelden kaçınma manevraları, “dur” ve “yol ver” işaretlerine uyma gibi kritik durumlarda yazılımın tepkileri titizlikle denetlenecek.
23 Ekim 2025, Türkiye’deki ve dünyadaki otomotiv teknolojisi tutkunları için çok önemli bir tarih. Onay çıkması, sürüş alışkanlıklarımızı kökten değiştirebilecek bir teknolojinin kapısını Türkiye’de de aralayacak. Ancak unutulmamalıdır ki, bu sistemler “sürücüsüz” değil, “sürücü destekli” sistemler olarak hayatımıza girmeye devam edecek.
